Opracowanie:
Ireneusz Chojnowski
nauczyciel Szkoły Podstawowej
im. P.J.Gołaszewskiego
w Gołyminie-Ośrodku
woj.mazowieckie

Scenariusz lekcji techniki w klasie IV

Temat: Papier, otrzymywanie i rodzaje.

Czas trwania 1x45 min.

Zagadnienia programowe:

-          rozróżnianie materiałów, określanie ich cech i zastosowania,
-          technologie ekologiczne w środowisku ucznia.

 Zagadnienia techniczne:

-          technologia wykonania przedmiotu z papieru.

 Cele operacyjne zajęć:

Po realizacji zajęć uczeń:
-          zna historię produkcji papieru,
-          zna i rozróżnia podstawowe rodzaje papieru,
-          potrafi omówić proces otrzymywania papieru.

Postawy:

-          dbanie o ochronę środowiska poprzez wykorzystanie surowców wtórnych.

Środki dydaktyczne: film, próbki różnych materiałów papierniczych, plansze dydaktyczne.

Formy pracy:

-          praca z całą klasą.

Metody pracy:

- pogadanka, pokaz, dyskusja.

Procedury osiągania celów:

1. Przeprowadzenie czynności organizacyjno-porządkowych.

2. Pogadanka na temat materiałów występujących w środowisku ucznia.

3. Dyskusja o zastosowaniu papieru w środowisku ucznia.

4. Zapoznanie z historią produkcji papieru.

5. Omówienie surowców do produkcji papieru.

6. Etapy produkcji papieru

7. Pokaz próbek różnych rodzajów papieru.

8. Wypełnienie tabeli określającej zastosowanie poszczególnych rodzajów papieru.

9. Sprawdzenie poprawności wykonania ćwiczenia.

10. Usystematyzowanie elementarnej wiedzy z technologii papieru.

Materiały pomocnicze do realizacji zajęć:

Papier został wynaleziony przez Chińczyka Tsai Lun w 105 roku. Tajemnicę wyrobu papieru przywieźli do Europy Arabowie oraz wojownicy powracający z wypraw krzyżowych (między XII - XV w.). W Polsce pierwsze papiernie powstały

w XV w. - najpierw w Gdańsku, a następnie w Krakowie.

Podstawowe surowce wykorzystywane do produkcji papieru to: włókna roślinne, którego dostarczają nam takie drzewa, jak: jodła, sosna, świerk, sosna, topola, buk, osika oraz rośliny jednoroczne, takie, jak: len, konopie, słoma zbóż, trzcina, a także sprowadzana

z zagranicy bawełna. Oprócz surowców podstawowych do produkcji papieru wykorzystujemy surowce wtórne - makulaturę i szmaty, które zawierają włókno roślinne.

Produkcja papieru składa się z dwóch faz:

1.  przygotowania masy papierniczej czyli rozwłóknienie, rozdrobnienie surowca i zmieszanie ich z dodatkami (wodą, barwnikami, klejem, rozdrobnioną makulaturą, kredą, glinką kaolinową);

2. właściwej produkcji papieru czyli łączenia na mokro włókien (spilśnienia) oraz sprasowania ich w cienkie arkusze lub wstęgi.

 Do materiałów papierniczych zaliczamy (podział ze względu na gramaturę czyli masę jednego metra kwadratowego wyrobu papierniczego wyrażonego w gramach):

1)      bibułę,

2)      papier właściwy,

3)      karton (jednowarstwowy lub wielowarstwowy)

4)      tektura (kilka lub kilkadziesiąt sprasowanych warstw masy papierniczej),           

      rozróżniamy trzy zasadnicze gatunki tektury:

                 - białą, wykonaną ze ścieru białego;

                 - brązową, zrobioną ze ścieru drewna parowanego;

                 - szarą, wykonaną z włókien makulatury, szmat i innych.

 Oprócz wymienionych są jeszcze gatunki tektury technicznej, np. budowlana, obuwiowa, do tłoczenia itp.