Program
nauczania techniki z wychowaniem komunikacyjnym
w szkole podstawowej (klasy IV-VI)
DKOS-4014-19/02
Autor: Leszek Bakun
CELE PROGRAMU
Celem nauczania techniki w szkole podstawowej jest:
- osiągnięcie elementarnego poziomu orientacji ogólnotechnicznej
Zadania jakie stoją przed nauczycielem i szkołą to:
- doprowadzenie ucznia do poznania i ocenienia swoich cech, możliwości i predyspozycji technicznych
- organizowanie wielostronnej aktywności technicznej ucznia
W wyniku nauczania techniki w szkole podstawowej uczeń powinien osiągnąć następujące kompetencje:
- racjonalne i etyczne postępowanie w środowisku technicznym ucznia
- ocenianie swoich umiejętności, nawyków, zainteresowań i zdolności technicznych
- opisywanie i wartościowanie wytworów i działań technicznych (za pomocą obrazów, rysunków, symboli i tekstów; wykorzystanie technik informacyjnych) z różnych punktów widzenia (ekologicznego, ekonomicznego, estetycznego)
- planowanie i wykonanie zadań technicznych indywidualnie i zespołowo; organizowanie miejsca pracy
- bezpieczne posługiwanie się narzędziami gospodarstwa domowego; czytanie ze zrozumieniem różnych instrukcji technicznych; eksploatowanie roweru i bezpieczne poruszanie się nim po drogach (zdobywanie karty rowerowej od 10 roku życia)
Kompetencje to zbiór umiejętności z których każdą można pominąć jeżeli tylko pozostałe są opanowane na pewnym poziomie.
W przypadku nauczania techniki jest to bardzo ważne. Nie należy obciążać ucznia zbyteczną wiedzą encyklopedyczną w celu osiągnięcia określonej kompetencji.
Przykłady kompetencji, które uczeń powinien osiągnąć po zrealizowaniu programu nauczania techniki w szkole podstawowej w kl. IV-VI
1. Uczeń samodzielnie dokona zakupu stroju sportowego na wychowanie fizyczne i samodzielnie będzie dbał o jego czystość i wygląd.
Aby posiąść taką kompetencję uczeń powinien posiadać następujące umiejętności:
- prawidłowo określić rozmiar stroju na podstawie swoich wymiarów
- znać rodzaj materiału, z którego powinien być uszyty strój
- prawidłowo dbać o wygląd i czystość stroju
Aby uczeń mógł osiągnąć te umiejętności muszą być zrealizowane następujące tematy nauczania:
A) Materiały włókiennicze
- rodzaje włókien
- sposoby ich pozyskiwania i wytwarzania
- zalety i wady
- jak powstaje tkanina?
B) Oznaczenia na wyrobach włókienniczych
- znaczenie metek ubraniowych
- symbole umieszczane na metkach
- umiejętność odczytywania symboli
C) Rozmiary odzieży
- jakie wymiary potrzebne są do określenia rozmiaru ubrania
- różne numeracje ubrań
- rozmiary nietypowe
D) Obsługa żelazka
- bezpieczeństwo w trakcie prasowania
- dobór odpowiedniej temperatury prasowania
- prawidłowe prasowanie
E) Ekologia
- środki piorące i czyszczące
- pojęcie biodegradacji
- znaczenie wody i koszty jej pozyskiwania
W trakcie realizacji powyższych treści nie należy dążyć do znajomości wszystkich włókien naturalnych i sztucznych jak również szczegółowych informacji o tych włóknach. Uczeń jednak musi wiedzieć, że bielizna osobista powinna być szyta z materiałów naturalnych, ponieważ są miłe w dotyku, nie powodują uczuleń, przepuszczają powietrze i wchłaniają pot.
Nie dążymy również do zapamiętania wszystkich symboli umieszczanych na metkach. Uczeń ma natomiast rozumieć ich znaczenie, potrafi odszukać i odczytać ich treść z instrukcji, ulotki, książki, postępować z odzieżą zgodnie z treścią zawartą na metce.
Kolejna umiejętność, której nie należy egzekwować od ucznia to znajomość numeracji ubrań w różnych systemach. Uczeń wie jednak, że w zależności od swoich rozmiarów jego odzież ma odpowiednie oznaczenie. Potrafi dokonać pomiarów miarą krawiecką odpowiednich miejsc swojej sylwetki i na podstawie tych wymiarów i tabeli określić rozmiar swojego stroju. Nie musi też znać wszystkich środków piorących i czyszczących. Powinien jednak znać pojęcie biodegradacji, rozumieć konieczność oszczędzania wody, zdawać sobie sprawę z zanieczyszczania wód fosforanami.
2. Uczeń kupi produkty żywnościowe i przygotuje sobie posiłek
Aby posiąść taką kompetencję uczeń powinien posiadać następujące wiadomości i umiejętności:
- wiedzieć, że każdy produkt jest źródłem energii
- potrafić odczytać wartość energetyczną produktu
- potrafić określić swoją dobową normę energetyczną
- rozumieć, że nadmiar energii spowoduje nadwagę
- wiedzieć, że organizm po to aby się prawidłowo rozwijał musi otrzymywać odpowiednie składniki odżywcze
- potrafić określić w jakie składniki odżywcze bogaty jest dany produkt
- docenić rolę witamin i soli mineralnych
- znać źródła występowania witamin
- potrafić samodzielnie przygotować sobie posiłek z zachowaniem zasad prawidłowego przygotowania
- prawidłowo przygotować stół do spożycia posiłku
- kulturalnie spożywać posiłek
- rozumieć pojęcie zdrowa żywność, konserwanty, ulepszacze
- bezpiecznie obsługiwać kuchenkę gazową, elektryczną, mikrofalówkę
- rozumieć problem opakowań produktów spożywczych,
- potrafić zagospodarować odpadki organiczne
Aby uczeń posiadł takie umiejętności i wiadomości muszą być zrealizowane następujące tematy i treści:
A) Żywność
- podział produktów spożywczych
- pojęcie kaloryczności produktu
- dobowa norma energetyczna
- rola składników budulcowych, energetycznych i regulujących
- źródła poszczególnych składników
- zdrowa żywność
- konserwanty i ulepszacze
B) Zasady przygotowania podawania i spożywania posiłku
- obróbka wstępna
- rozdrabnianie
- gotowanie
- podawanie posiłku
- przygotowanie nakrycia, stołu
- kultura w trakcie spożywania posiłku
C) Zasady eksploatacji urządzeń elektrycznych i gazowych
- bezpieczeństwo w trakcie obsługi poszczególnych urządzeń
- czyszczenie i konserwacja
D) Ekologia
- opakowania produktów spożywczych
- pojęcie recyklingu
- środki chemiczne, nawozy używane do produkcji żywności, a ochrona środowiska
- odpadki organiczne
Realizując powyższe treści należy zrezygnować z zapamiętania przez ucznia np. wartości energetycznych poszczególnych produktów, precyzyjnego określania ile i jakich składników jest w danym produkcie, jakich środków konserwujących użyto do utrwalenia produktu. Uczeń natomiast powinien umieć te wiadomości odszukać, odczytać i odpowiednio zinterpretować.
Inne przykładowe kompetencje, które uczeń powinien osiągnąć po zrealizowaniu przedmiotu technika:
ROZKŁAD MATERIAŁU
| L.p. |
TEMATY LEKCJI | LICZBA GODZIN | MATERIAŁ NAUCZANIA | PROCEDURY OSIĄGANIA CELÓW | OSIĄGNIĘCIA UCZNIÓW |
| 1 | Program nauczania
techniki. Przedmiotowy systemem oceniania |
1 | * Program
nauczania techniki z wychowaniem komunikacyjnym w szkole podstawowej * Liczba godzin przeznaczona na realizację programu * Przedmiotowy system oceniania z techniki |
- analiza treści podręcznika, zeszytu ćwiczeń do techniki - określenie cech pozytywnych i negatywnych rozwoju techniki - przedstawienie przedmiotowego systemu oceniania ucznia z techniki |
- rozumie
znaczenie techniki we współczesnym świecie - wie czego będzie się uczył na technice - wie jakie obowiązują podręczniki, zeszyty, zeszyty ćwiczeń, - zna obowiązkowe wyposażenie w przybory i przyrządy - zna kryteria ocen z techniki oraz terminy i formy ich poprawy |
| 2 | Regulamin i bezpieczeństwo na zajęciach techniki. | 1 | * Regulamin
szkolnej pracowni do techniki * Bezpieczeństwo w pracowni podczas zajęć * Apteczka i sprzęt ppoż. * Postępowanie w razie skaleczenia, wypadku * Droga ewakuacyjna * Alarmowe telefony |
- analiza
regulaminu szkolnej pracowni techniki - zapoznanie z lokalizacją apteczki i sprzętu ppoż. - zapoznanie z drogą ewakuacyjną z pracowni, szkoły - zapisanie telefonów alarmowych - zapoznanie z postępowaniem w razie skaleczenia i wypadku |
- zna swoje
miejsce pracy - zna zasady wydawania i korzystania z narzędzi w pracowni - umie zorganizować miejsce pracy i odpowiednio o nie dbać - wie gdzie znajduje się apteczka i sprzęt ppoż. - zna drogę ewakuacyjną z pracowni i szkoły. - potrafi odpowiednio postępować w razie ogłoszenia alarmu wymagającego ewakuacji z pracowni, szkoły. - potrafi odpowiednio postępować w razie skaleczenia i wypadku. - zna numer straży pożarnej i pogotowia ratunkowego. |
| 3 |
Znaki bezpieczeństwa | 2 | * Znaczenie
znaków bezpieczeństwa * Rodzaje znaków bezpieczeństwa * Kolory i kształty znaków bezpieczeństwa * Znaki bezpieczeństwa umieszczone na terenie klasy, szkoły, sklepu |
- zapoznanie z
rolą jaką pełnią znaki bezpieczeństwa - analiza treści znaków bezpieczeństwa umieszczonych w pracowni, szkole - zapoznanie z rodzajami znaków bezpieczeństwa |
- rozumie znaczenie umieszczania znaków bezpieczeństwa na terenie obiektów użyteczności publicznej. - zna podstawowe kształty znaków. - umie odczytać informację umieszczoną na wybranych znakach bezpieczeństwa. - potrafi wskazać oznaczenie drogi ewakuacyjnej w szkole, sklepie. |
| 4 | Ekologia | 2 | * Rozwój
techniki, a ekologia * Źródła zanieczyszczeń środowiska * Segregacja śmieci * Surowce wtórne * Materiały szczególnie niebezpieczne dla środowiska * Sposoby zmniejszenia zużycia energii * Oczyszczalnie ścieków * Biodegradacja i recykling |
- wyjaśnienie
pojęcia ekologia - zapoznanie z pozytywnymi i negatywnymi czynnikami związanymi z rozwojem techniki - uświadomienie konieczności segregacji śmieci - zapoznanie z lokalizacją punktów skupu surowców wtórnych w najbliższym otoczeniu - zapoznanie z pojęciami biodegradacji i recyklingu - uświadomienie konieczności oszczędzania i wykorzystania innych źródeł energii elektrycznej - wycieczka do oczyszczalni ścieków |
- potrafi
określić źródła zanieczyszczenia środowiska - rozumie znaczenie segregacji śmieci - potrafi wymienić surowce wtórne, które można odzyskać w gospodarstwie domowym - wie w jaki sposób ograniczyć "produkcję" śmieci w swoim gospodarstwie domowym - rozumie sens racjonalnego korzystania z energii elektrycznej, gazu, wody. - potrafi odczytać symbole recyklingu na opakowaniach - zna przyczyny powstawania dziury ozonowej i efektu cieplarnianego - zna odpady szczególnie niebezpieczne dla środowiska i miejsca ich składowania |
| 5 | Papier - otrzymywanie, rodzaje | 1 | * Surowce do
produkcji papieru * Proces otrzymywania papieru * Rodzaje papierów * Odzyskiwanie makulatury |
- zapoznanie z
historią produkcji papieru - przedstawienie podstawowych rodzajów papieru - zapoznanie z procesem otrzymywania papieru - zapoznanie ze znaczeniem dla środowiska odzyskiwania makulatury |
- zna historię
produkcji papieru - potrafi wymienić surowce do produkcji papieru - wie w jaki sposób produkuje się papier - potrafi określić podstawowe gatunki papieru - rozumie znaczenie odzyskiwania makulatury |
| 6 |
Prace wytwórcze z papieru | 4 | * Produkcja
papieru czerpanego * Ozdobne opakowania na prezenty * Origami * Ozdoby choinkowe * Ład i porządek * Narzędzia * Bezpieczeństwo podczas pracy |
- przygotowanie indywidualnego miejsca pracy - pokaz prawidłowego i bezpiecznego posługiwania się narzędziami - zajęcia praktyczne |
- potrafi
prawidłowo zorganizować swoje stanowisko pracy - bezpiecznie i prawidłowo posługuje się narzędziami do obróbki papieru - umie "wyprodukować" papier czerpany - racjonalnie gospodaruje materiałami |
| 7 | Drewno i materiały drewnopochodne | 2 | * Pozyskiwania
drewna * Znaczenie lasów dla życia człowieka * Wykorzystanie drewna * Materiały drewnopochodne * Zanieczyszczenie środowiska związane z produkcją materiałów drewnopochodnych * Zagospodarowanie odpadów z drewna i materiałów drewnopochodnych * Zawody związane z przemysłem drzewnym |
- zapoznanie z
procesem powstawania mebli od ścięcia drzewa do uzyskania gotowego produktu - uświadomienie racjonalnego wykorzystania zasobów leśnych - zapoznanie z rodzajami materiałów drewnopochodnych - przedstawienie zawodów związanych z przemysłem drzewnym |
- potrafi
docenić znaczenie lasów dla życia człowieka. - rozumie skutki nieodpowiedzialnego pozyskiwania drewna. - potrafi wymienić zalety i wady przedmiotów wykonanych z drewna. - rozumie konieczność produkcji materiałów drewnopochodnych. - zna proces wytwarzania materiałów drewnopochodnych i związane z tym problemy z ochroną środowiska. - potrafi wskazać możliwości zagospodarowania odpadów z drewna. |
| 8 | Narzędzia do obróbki drewna | 2 | * Rodzaje
narzędzi do obróbki drewna * Operacje technologiczne związane z obróbką drewna |
- zapoznanie z podstawowymi narzędziami do obróbki drewna - pokazanie podstawowych operacji technologicznych związanych z obróbką drewna - pokaz prawidłowego posługiwania się narzędziami |
- rozróżnia i
prawidłowo nazywa podstawowe narzędzia do obróbki drewna - umie nazwać poszczególne operacje technologiczne związane z obróbką drewna |
| 9 | Materiały włókiennicze | 2 | * Materiały
włókiennicze pochodzenia naturalnego i sztucznego * Otrzymywanie włókien z roślin i zwierząt * Otrzymywanie włókien sztucznych * Tkanina, a dzianina * Zalety i wady materiałów włókienniczych pochodzenia naturalnego i sztucznego |
- zapoznanie z surowcami do produkcji materiałów włókienniczych - zapoznanie z procesem otrzymywania włókien naturalnych - zapoznanie z surowcami do produkcji włókien sztucznych - analiza zalet i wad włókien naturalnych i sztucznych - przedstawienie procesu otrzymywania tkaniny i dzianiny |
- zna rośliny i
zwierzęta, z których uzyskuje się włókna do produkcji materiałów włókienniczych - wie w jaki sposób otrzymuje się włókna naturalne - wie w jaki sposób otrzymuje się tkaninę i dzianinę - zna zalety i wady materiałów włókienniczych pochodzenia naturalnego i sztucznego - wie gdzie można przekazać niepotrzebną odzież |
| 10 | * Symbole stosowane na metkach ubraniowych | 2 | * Sposoby
konserwacji odzieży * Numeracja odzieży * Pomiar własnej sylwetki |
- zapoznanie z
symbolami stosowanymi na metkach ubrań i ich znaczeniem - zapoznanie z numeracją odzieży - pomiar własnej sylwetki i określenie numeru odzieży |
- potrafi
odczytać znaczenie symbolów na metkach ubraniowych - potrafi dokonać pomiarów własnej sylwetki i określić swój rozmiar odzieży - potrafi sam prawidłowo dbać o czystość i wygląd odzieży - potrafi samodzielnie kupić dla siebie strój sportowy na podstawie własnych wymiarów |
| 11 | Prace wytwórcze z materiałów włókienniczych | 3 | * Wykonanie np.
ozdobnej serwetki, chusty na głowę, fartuszka * Ład i porządek * Narzędzia * Bezpieczeństwo podczas pracy * Oszczędne gospodarowanie materiałami |
- organizacja
miejsca pracy - pokaz prawidłowego i bezpiecznego posługiwania się narzędziami - zajęcia praktyczne |
- potrafi prawidłowo i bezpiecznie posługiwać się narzędziami do obróbki materiałów włókienniczych - dba o ład i porządek na swoim stanowisku pracy - racjonalnie gospodaruje materiałami |
| 12 | Tworzywa sztuczne | 2 | * Surowce do
wytwarzania tworzyw sztucznych * Otrzymywanie tworzyw sztucznych * Rodzaje tworzyw sztucznych * Przeznaczenie tworzyw sztucznych * Zalety i wady tworzyw sztucznych * Nowe technologie wytwarzania tworzyw sztucznych * Problemy związane z usuwaniem odpadów tworzyw sztucznych |
- zapoznanie z
surowcami do produkcji tworzyw sztucznych - przedstawienie procesu otrzymywania tworzyw sztucznych - zapoznanie z rodzajami tworzyw sztucznych - analiza wad i zalet tworzyw sztucznych - przedstawienie sposobu wytwarzania tworzyw sztucznych nie zanieczyszczających środowiska |
- wie z czego
produkowane są tworzywa sztuczne - wie w jaki sposób otrzymywane są tworzywa sztuczne - wie gdzie są stosowane tworzywa sztuczne - docenia znaczenie tworzyw sztucznych - potrafi wymienić zalety tworzyw sztucznych - rozumie problemy ekologiczne związane ze składowaniem i utylizacją tworzywa sztuczne - krytycznie podchodzi do zakupu produktów opakowanych w tworzywa sztuczne |
| 13 | Prace wytwórcze z tworzyw sztucznych | 3 | * Wykonanie np.
znaków drogowych, * Projekt * Walory estetyczne i użytkowe * Dokumentacja techniczna * Ład i porządek * Narzędzia * Bezpieczeństwo podczas pracy * Oszczędne gospodarowanie materiałami * Zagospodarowanie odpadów |
- organizacja
miejsca pracy - pokaz prawidłowego i bezpiecznego posługiwania się narzędziami - zajęcia praktyczne |
- potrafi
przygotować dokumentację techniczną - potrafi zorganizować bezpieczne stanowisko pracy - prawidłowo posługuje się przyborami i narzędziami - dba o oszczędne gospodarowanie materiałem - dba o ład i porządek w czasie pracy - docenia wartości estetyczne wykonanej pracy - docenia znaczenie wykonania pracy (prezentu) samodzielnie - rozumie problem odpadów poprodukcyjnych |
| 14 | Obsługa sprzętu gospodarstwa domowego - odkurzacz, żelazko, mikser | 2 | * Instrukcja
obsługi * Bezpieczeństwo * Zasada działania * Konserwacja |
- przeczytanie i
analiza treści instrukcji obsługi dowolnego urządzenia gospodarstwa domowego - odczytanie treści symboli umieszczonych na obudowie urządzenia - przedstawienie zasady działania danego urządzenia - przedstawienie zasad czyszczenia i konserwacji |
- potrafi
odczytać ze zrozumieniem instrukcję obsługi danego urządzenia - rozumie zasadę jego działania - potrafi bezpiecznie się nim posługiwać - potrafi dokonać czynności konserwacyjnych przy danym urządzeniu |
| 15 | Żywność - podstawowe grupy i składniki | 2 | * Podstawowe
grupy żywności * Składniki budulcowe, energetyczne i regulujące * Źródła witamin i soli mineralnych * Zdrowa żywność * Konserwacja żywności * Oznaczenia na produktach żywnościowych gotowych * Dodatki smakowe i konserwanty |
- zapoznanie z podstawowymi grupami żywności - przedstawienie roli jaką pełnią poszczególne składniki w organizmie - analiza oznaczeń występujących na opakowaniach z produktami żywnościowymi - zapoznanie ze sposobami konserwacji żywności - wyjaśnienie pojęcia konserwanty i ich roli w produktach żywnościowych |
- zna podstawowe
grupy żywności - potrafi odczytać wartość kaloryczną produktów - rozumie znaczenie poszczególnych składników pokarmowych - docenia znaczenie warzyw i owoców w żywieniu człowieka - potrafi odczytać informację na gotowych produktach żywnościowych - potrafi wskazać sposoby zagospodarowania odpadków produktów żywnościowych |
| 16 | Przygotowanie posiłków | 4 | * Zasady
przygotowywania posiłku * Nakrywanie do stołu * Kultura spożywania posiłków * Zagospodarowanie odpadów żywnościowych |
- zapoznanie z niebezpieczeństwem jakie niesie brak czystości w przygotowaniu posiłku - organizacja miejsca pracy - pokaz prawidłowo przygotowanego miejsca spożywania posiłku - przypomnienie zasad kulturalnego spożywania posiłku - zajęcia praktyczne |
- zna zasady
przygotowania posiłku - zna zasady kulturalnego podawania i spożywania posiłku - potrafi samodzielnie przygotować posiłek - zna zawody związane z produkcją żywności |
| 17 | Racjonalne odżywianie | 2 | * Dobowa norma
energetyczna * Diety * Otyłość i bulimia |
- wyjaśnienie
pojęcia dobowa norma energetyczna - przedstawienie zagrożeń wynikających z nieprawidłowego żywienia |
- rozumie
pojęcia: dobowa norma energetyczna, otyłość, bulimia, zdrowa żywność - rozumie niebezpieczeństwo wynikające ze stosowania różnego rodzaju "diet" |
| 18 | Dokumentacja techniczna | 6 | * Dokumentacja
techniczna międzynarodowym językiem ludzi techniki * Znaczenie norm technicznych * Rysunek techniczny * Pismo techniczne * Wymiarowanie * Rzuty prostokątne |
- wyjaśnienie
pojęcia dokumentacja techniczna - prezentacja prostej dokumentacji technicznej - zapoznanie ze znaczeniem norm - zapoznanie z pismem technicznym - zapoznanie z zasadami wykreślania przedmiotów w rzutach prostokątnych i wymiarowania |
- rozumie
znaczenie dokumentacji technicznej - rozumie znaczenie norm w technice - zna elementy rysunku technicznego - zna zasady wykreślania rysunku technicznego - potrafi pisać pismem technicznym prostym - rozumie konieczność wymiarowania rysunku i zna zasady wymiarowania - zna zasady rysowania w rzutach prostokątnych |
| 19 |
Wyobraźnia przestrzenna | 2 | * Tworzenie modeli z plasteliny, modeliny na podstawie rzutowania prostokątnego | - prezentacja
rzutów prostokątnych danej bryły - zajęcia praktyczne |
- potrafi
wykonać proste bryły z plasteliny na podstawie rzutów prostokątnych i wymiarów - potrafi wyobrazić sobie inne przedmioty na podstawie rzutów prostokątnych |
| 20 | Energia elektryczna | 2 | * Źródła
energii elektrycznej * Przesyłanie energii elektrycznej * Dlaczego świeci żarówka? * Bezpieczeństwo w obsłudze sprzętu zasilanego prądem elektrycznym * Wyróżnianie elementów elektrycznych w urządzeniach gospodarstwa domowego |
- uświadomienie znaczenia energii elektrycznej w życiu człowieka - omówienie sposobów wytwarzania i przesyłania energii elektrycznej ze szczególnym zwróceniem uwagi na aspekty ekologiczne - omówienie zagrożeń związanych z obsługą urządzeń elektrycznych |
- wie w jaki
sposób produkowany jest prąd elektryczny - potrafi bezpiecznie korzystać ze źródeł energii elektrycznej - potrafi wymienić elementy elektryczne przykładowych urządzeń elektrycznych w gospodarstwie domowym - docenia potrzebę racjonalnego korzystania ze źródeł energii elektrycznej - rozumie problem odzyskiwania, składowania i likwidacji baterii i akumulatorów |
| 21 | Montaż obwodów elektrycznych | 2 | * Podstawowe
symbole elektryczne * Schematy elektryczne * Połączenia szeregowe i równoległe * Montaż obwodów elektrycznych na podstawie schematów elektrycznych |
- zapoznanie z
podstawowymi symbolami elektrycznymi - czytanie prostych schematów elektrycznych - montaż obwodów elektrycznych - określenie różnic między obwodem szeregowym i równoległym |
- zna podstawowe
symbole elektryczne - zna zasady rysowania symboli i schematów elektrycznych - potrafi czytać schematy elektryczne - umie zmontować obwód elektryczny na podstawie schematu |
| 22 |
Budowa roweru | 2 | * Historia roweru * Budowa roweru * Obowiązkowe wyposażenie roweru * Instalacja oświetleniowa roweru * Przekładnia łańcuchowa * Rower, a ekologia |
- zapoznanie z
historią roweru - omówienie budowy roweru - wyróżnienie elementów niezbędnych do poruszania się rowerem po drodze - omówienie zasady działania poszczególnych układów w rowerze - uświadomienie uczniów o ekologicznych aspektach jazdy rowerem |
- zna historię
roweru - potrafi wymienić elementy roweru - zna obowiązkowe wyposażenie roweru - potrafi wymienić elementy elektryczne roweru - rozumie zasadę przekazywania napędu za pomocą przekładni - rozumie znaczenie poruszania się rowerem jako ekologicznym środkiem transportu |
| 23 | Obsługa techniczna roweru | 2 | * Obsługa techniczna i konserwacja roweru wg zaleceń podanych w instrukcji | - czytanie ze
zrozumieniem instrukcji obsługi i konserwacji roweru - wyróżnienie czynności konserwacyjno naprawczych jakie może wykonać uczeń - zajęcia praktyczne |
- potrafi ze
zrozumieniem odczytać instrukcję obsługi roweru - potrafi wykonać podstawowe czynności związane z obsługą techniczną roweru - rozumie niebezpieczeństwo związane z nieprawidłowym przygotowaniem roweru do jazdy |
| 24 | Przypomnienie podstawowych pojęć z zakresu ruchu drogowego | 1 | * Elementy drogi * Kto to jest uczestnik ruchu, pieszy, kierowca, kierujący ruchem? * Oznakowanie dróg * Zagrożenia wynikające z niewłaściwego zachowania się na drodze |
- zapoznanie z elementami drogi - wskazanie na różnice między pojęciem pieszy, a uczestnik ruchu, kierowca, a kierujący ruchem - uświadomienie konieczności oznakowania dróg - uświadomienie zagrożeń wynikających z niewłaściwego zachowania na drodze |
- zna podstawowe
pojęcia z kodeksu drogowego - wie z jakich elementów składa się droga - rozumie międzynarodowe znaczenie oznakowania dróg - zna skutki nieprawidłowego zachowania się na drodze |
| 25 |
Pieszy w ruchu drogowym | 2 | * Przepisy ruchu
drogowego dotyczące pieszego * Bezpieczeństwo pieszych na drodze * Kolumny pieszych * Znaki poziome i pionowe dotyczące pieszego |
- omówienie przepisów drogowych dotyczących pieszego - omówienie zasad bezpiecznego poruszania się pieszych - prezentacja i omówienie znaków drogowych dotyczących pieszego |
- potrafi
bezpiecznie korzystać ze środków komunikacji publicznej - zna zasady bezpiecznego poruszania się pieszych po drodze indywidualnie i w grupie - zna znaczenie poszczególnych znaków drogowych dotyczące pieszego |
| 26 | Warunki dopuszczenia rowerzysty do uczestnictwa w ruchu drogowym | 1 | * Wiek rowerzysty * Wymagane dokumenty * Wyposażenie roweru * Wycieczki rowerowe |
- zapoznanie z przepisami dotyczącymi warunków jakie musi spełnić rowerzysta i rower aby mogli być dopuszczeni do uczestnictwa w ruchu drogowym | - rozumie
konieczność posiadania karty rowerowej - zna obowiązkowe wyposażenie roweru - zna zasady prawidłowego poruszania się w kolumnie rowerowej |
| 27 | Przepisy obowiązujące rowerzystów w ruchu drogowym | 2 | * Ruch
prawostronny * Ograniczenie zaufania * Szczególna ostrożność * Hierarchia ważności norm, znaków i sygnałów drogowych oraz poleceń dawanych przez osobę kierującą ruchem * Przewożenie bagażu |
- omówienie
zasad obowiązujących uczestników ruchu - zapoznanie z hierarchią ważności znaków i sygnałów - omówienie przepisów związanych z przewożeniem bagażu przez rowerzystę |
- rozumie
pojęcia: szczególna ostrożność, ograniczenie zaufania - zna hierarchię ważności norm, znaków i sygnałów oraz poleceń - zna zasady przewożenia bagażu rowerem |
| 28 | Manewry wykonywane przez rowerzystę | 1 | * Włączanie
się do ruchu * Zmiana kierunku jazdy * Zawracanie * Wymijanie * Omijanie * Wyprzedzanie |
- prezentacja i omówienie podstawowych manewrów wykonywanych przez rowerzystę na drodze | - rozróżnia
poszczególne manewry na drodze - potrafi prawidłowo wykonać poszczególne manewry |
| 29 | Postępowanie rowerzystów wobec pieszych | 1 |
* Ustępowanie
pierwszeństwa pieszym * Przewóz osób rowerem |
- zapoznanie z przepisami dotyczącymi rowerzysty wobec pieszych | - zna zasady
korzystania przez rowerzystów z chodnika - zna zasady przewożenia osób rowerem |
| 30 | Wybrane znaki dotyczące rowerzystów | 2 | * Znaki drogowe
poziome i pionowe * Sygnały świetlne * Oznakowanie szlaków rowerowych |
- prezentacja i omówienie znaków drogowych i sygnałów świetlnych dotyczące rowerzystów | - zna
poszczególne grupy znaków drogowych - rozumie znaczenie znaków dotyczące rowerzystów - potrafi odczytać oznaczenia szlaków rowerowych |
| 31 | Zasady pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniach | 2 | * Skrzyżowanie: - z sygnalizacją świetlną - oznakowane znakami drogowymi - równorzędne * Pojazdy uprzywilejowane |
- omówienie zasad pierwszeństwa przejazdu na skrzyżowaniach | - zna zasady
obowiązujące na skrzyżowaniach zarówno oznaczonych jak i nieoznaczonych - wie jak się zachować wobec pojazdów uprzywilejowanych |
| 32 | Droga zatrzymania pojazdu | 2 | * Czynniki
warunkujące zatrzymanie pojazdu: - prędkość pojazdu - stan nawierzchni jezdni - stan ogumienia - czas reakcji kierowcy |
- omówienie czynników mających wpływ na zatrzymanie pojazdu - pomiar czasu reakcji uczniów |
- zna czynniki
wpływające na zatrzymanie pojazdu - rozumie pojęcie bezpieczna prędkość - potrafi zbadać swój czas reakcji - zna czynniki mające wpływ na czas reakcji |
| 33 | Postępowanie w razie uczestniczenia w wypadku drogowym | 1 | * Oznakowanie
miejsca wypadku * Powiadomienie służb ratunkowych * Udzielanie pomocy poszkodowanym |
- omówienie zasad postępowania w razie uczestniczenia w wypadku | - potrafi
prawidłowo zachować się w miejscu wypadku - zna numery alarmowe - potrafi udzielić pierwszej pomocy |
| 34 | Analiza przyczyn wypadków | 1 | * Nadmierna
prędkość * Brawura * Nieznajomość przepisów ruchu drogowego * Alkohol i narkotyki * Stan techniczny pojazdów |
- omówienie przyczyn powstawania wypadków | - potrafi
wymienić przyczyny powstawania wypadków drogowych - rozumie konieczność przestrzegania przepisów ruchu drogowego |
| 35 | Doskonalenie techniki jazdy na rowerze | 3 | * Trening w miasteczku ruchu drogowego, na placu szkolnym, boisku | - praktyczna nauka jazdy rowerem |
- potrafi prawidłowo poruszać się rowerem |
UWAGI O REALIZACJI PROGRAMU
Liczba godzin na realizację techniki w cyklu trzyletnim wynosi 2 godziny. Wyboru, w której klasie będzie realizowany program techniki dokonuje szkoła. Godziny te mogą wystąpić w jednej klasie np. w klasie czwartej lub być rozbite po 1 godzinie w poszczególnych klasach. Korzystniejsze jest jednak aby technika wystąpiła w jednostkach jednogodzinnych przez dwa lata począwszy od klasy czwartej. Związane jest to z tym, że w klasie czwartej uczeń może ubiegać się o uzyskanie karty rowerowej. W klasie starszej wiadomości z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego zostaną przypomniane i utrwalone. Realizacja w cyklu dwuletnim daje też gwarancję na dobre przygotowanie ucznia do pomiaru kompetencji na koniec kształcenia w szkole podstawowej.
Program ten może być realizowany przez każdą szkołę. Nie wymaga się do realizacji tego programu specjalistycznej pracowni. Szkoła powinna jednak dysponować pomocami naukowymi, szczególnie do wychowania komunikacyjnego (plansze, filmy, gry dydaktyczne).
Forma prowadzenia zajęć jest uzależniona od bazy szkoły, predyspozycji nauczyciela jak również ilości uczniów w klasie. Jednak aby proces nauczania-uczenia się przebiegał jak najbardziej efektywnie należy w czasie zajęć jak najczęściej dokonywać ćwiczeń, pokazów, demonstracji. Nieodzowne jest wspomaganie nauczania poprzez filmy, prezentacje multimedialne, wycieczki, Przy wyborze zadań wytwórczych z techniki należy kierować się przede wszystkim bezpieczeństwem w trakcie wykonywania ćwiczeń. Jest to o tyle ważne, ponieważ realizacja przedmiotu technika odbywa się bez podziału na grupy. Jeżeli szkoła dysponuje specjalistyczną pracownią np. do gospodarstwa domowego, to należy ten dział rozszerzyć kosztem innych ćwiczeń z innych działów.
Niektóre tematy, np. dokumentację techniczną, bezpieczeństwo ruchu drogowego można zrealizować w pracowni informatycznej.
OCENIANIE OSIĄGNIĘĆ UCZNIÓW
Ocenianie osiągnięć edukacyjnych ma na celu:
W celu dokonania pomiaru osiągnięć szkolnych należy określić wymagania programowe, które określą zamierzone osiągnięcia uczniów.
Poziomy wymagań programowych
ocena |
wymagania |
celujący |
Wiadomości i umiejętności znacznie wykraczające poza materiał nauczania w danej klasie, charakterystyczne dla ucznia o indywidualnych zainteresowaniach, nie dające opisać się w zestaw ścisłych określonych kryteriów |
| bardzo dobry | Wiadomości i umiejętności trudne do opanowania, najbardziej złożone, twórcze i oryginalne, wymagają stosowania w sytuacjach problemowych, korzystania z różnorodnych źródeł informacji |
| dobry | Wiadomości i umiejętności średnio trudne, umiarkowanie przystępne, bardziej złożone i mniej typowe, przydatne, ale nie niezbędne na dalszym etapie kształcenia, pośrednio użyteczne w życiu |
| dostateczny | Wiadomości i umiejętności stosunkowo łatwe, bezpośrednio użyteczne w życiu codziennym, najpewniejsze naukowo i najbardziej niezawodne, niezbędne na danym etapie kształcenia, proste i uniwersalne |
| dopuszczający | Wiadomości i umiejętności najprostsze, potrzebne w życiu, które umożliwiają uczniowi świadome korzystanie z lekcji |
Ocenie podlegają następujące obszary aktywności uczniów:
Najczęściej stosowane sposoby sprawdzania osiągnięć uczniów:
Na początku roku szkolnego uczeń musi być poinformowany o przedmiotowym systemie oceniania ucznia z techniki, który powinien być integralną częścią wewnątrz szkolnego systemu oceniania.